Tội phạm, từ đâu ra mà nhiều thế ?

Liên tiếp xảy ra những trường hợp phạm tội gây chấn động xã hội thời gian qua. Nó nhiều, nhặt và táo tợn đến mức không ít các báo giật tít là diễn ra “y như phim” và nhiều báo đã “trực tiếp” hệt như tường thuật bóng đá! Nguyên nhân sâu xa nào đang khiến các vụ phạm tội gia tăng đến như vậy?

Hơn 100 cảnh sát được huy động vây bắt nhóm cướp 7 tên có mang theo súng, chiều 18.9.2014 tại H.Hàm Thuận Nam, Bình Thuận – Ảnh: Mai Thanh Hải

Vì nhiều vụ án diễn ra được cho là “y như phim” nên trước hết có lẽ phải xem xét đến ảnh hưởng của phim ảnh. Nhiều nhà giáo dục cho là có ảnh hưởng. Như tại Mỹ, quốc gia sản xuất lượng phim ảnh bạo lực bậc nhất thế giới, nhiều phụ huynh sợ và không cho con em mình xem các loại phim được gọi một cách tránh né là “phim hành động”.

Nhiều người phản bác ý kiến cho rằng có ảnh hưởng của các loại phim kích động bạo lực hay tình dục. Thế nhưng hãy xem xét tình hình phạm tội trong những năm gần đây, ta sẽ thấy có nhiều hành động phạm tội là được “sao chép” từ các kịch bản phim ảnh nước ngoài, như các vụ cướp tiệm vàng, bắt cóc con tin đòi tiền chuộc hay bắt người làm “nô lệ tình dục” hay “đấu súng” với cảnh sát táo bạo, những vụ mà trước đó chưa hoặc hiếm khi diễn ra.

Hiện nay, cần phải thừa nhận là tình trạng bạo lực đang lan tràn khắp cả nước. Là một quốc gia cấm tàng trữ và sử dụng vũ khí, thế nhưng nhiều vụ án gần đây cho thấy, việc mua các loại “hàng nóng” như súng đạn, hay các loại “hàng nguội” như dao kiếm trở nên quá dễ dàng. Tuy nhiên, người ta chưa thấy một chiến dịch mạnh mẽ nào để thanh trừng các đường dây buôn lậu vũ khí.

 

Tình hình kinh tế như hiện nay liệu có góp một phần đáng kể nào vào việc gia tăng mức phạm tội trong cộng đồng dân chúng? Các nhà xã hội học như Marx, Durkheim đều khẳng định sự liên quan của một tình trạng xã hội nào đó với sự phạm tội. Nhà tội phạm học F. Ferri đã từng nêu quy luật về sự “bão hoà” và “siêu bão hoà” tội phạm, theo đó thì tình trạng phạm tội chứa đựng một số lượng nhất định các tội phạm trong trường hợp các điều kiện sinh hoạt được ổn định, và chỉ thay đổi khi có sự xáo trộn các điều kiện ấy.

Xã hội hiện đại cũng được quy là “môi trường lý tưởng” để tội phạm phát triển. Như J. Piatel đã đề cập, xã hội hiện đại tác động vào “cái tôi trung tâm” của nhân cách bằng cách khuếch đại những nét duy kỷ tự lấy mình làm trung tâm, tính hời hợt dễ biến chất, tính hay khiêu khích gây gổ và lãnh đạm về mặt cảm xúc làm cho cá nhân dễ phạm tội.

Ông cũng khẳng định là quá trình gây mầm phạm tội trong xã hội như tình trạng thiếu thốn về kinh tế, nghèo nàn về văn hoá, không thích nghi với xã hội là con đường lớn dẫn con người ta đến phạm tội.

Những lời “phán” như trên của các nhà tội phạm học dường như đang “vận” đúng vào tình trạng phạm tội ở nước ta. Chúng ta đang vất vả chống lại từng tội phạm một mà chưa có những nghiên cứu và cải cách xã hội nào để chặn đà phát triển của tình trạng tội phạm, một tình trạng đang đến hồi báo động đối với xã hội…

Một tình trạng giúp “được mùa” báo chí nhưng làm rầu lòng người dân.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *