Cuộc chiến ma túy tàn khốc tại Trung Mỹ (Kỳ 2) – Băng đảng câu kết với các nhà chính trị và kinh doanh

Các tiểu bang của Mexico nhanh chóng rơi vào thế “phong hầu kiến đất” của bọn buôn lậu ma túy. Đó là Tamaulipas, Coahuila, Chiapas, Colima, Chihuahua, Hạ – California, Sonora, Sinaloa và Nuevo Leon. Ở những nơi đó, các băng đảng câu kết với giới chính trị gia và kinh doanh một cách chặt chẽ.

Một nạn nhân của chiến tranh băng đảng tại Culiacan

Hiện nay, chúng phân tán lực lượng và thường  xuyên đụng độ với quân đội Liên bang bằng súng phóng lựu, tên lửa và súng máy hạng nặng, loại vũ khí hiếm khi nhìn thấy ở các băng đảng buôn lậu ma túy khác. Các tiểu bang như San Luis Potosi, Aguascalientes, Jalisco, Queretaro và Hidalgo chưa bao giờ bạo động dữ dội như ngày nay.

Bên cạnh đó, lãnh thổ truyền thống của các băng đảng như bang Sinaloa và Chihuahua trở thành vùng đất cháy bỏng. Sinaloa là nơi bạo động nhất: 71 người bị giết chết trong tháng 4-2008 và 120 người trong tháng 5. Tổng cộng 191 người chỉ trong vòng 2 tháng. Tháng 5-2008 là khốc liệt nhất trong 16 năm qua, theo xác nhận của biện lý bang nằm ở phía tây Mexico này. Tại Chihuahua, thánh địa của băng đảng Juarez, kể từ đầu năm 2008 đến nay đã có hơn 100 người chết. Bọn chúng đã giết 4 cảnh sát và kết án tử hình 21 người.

Mặc dù thế, chính phủ Mexico vẫn luôn ca điệp khúc: Chúng tôi đang thắng trong cuộc chiến tranh chống ma túy!  Tổn thất nhân mạng ngày càng tăng: không dưới 550 cảnh sát và quân đội Liên bang mất mạng kể từ khi Tổng thống Calderon nhậm chức vào tháng 1-2007.

Nhà nghiên cứu Eduardo Buscaglia cũng nói đến việc các băng đảng phối trí lại tổ chức. Bằng chứng là liên minh giữa anh em nhà Beltran Leyva (thành viên băng đảng Sinaloa) với Los Zetas (thuộc băng Vùng Vịnh) bắt đầu từ giữa năm 2006.

Theo nguồn tin từ văn phòng Chánh biện lý quốc gia, Beltran Leyva và thủ lĩnh băng Sinaloa, El Chato Guzman đã bất hòa sau mấy chục năm cộng tác. Từ đó anh em nhà Beltran Leyva liên minh với Amado Carrillo, thuộc băng đảng Zuarez để tạo ra băng Thái Bình Dương.

Vì quyền lợi thực tế, các băng đảng hợp tác và thanh toán nhau một cách dễ dàng. Cùng lúc đó, băng Tijuana (bị mất đầu năm 2003 khi thủ lĩnh Benjamin Arellano Felix vào tù) đã có minh chủ mới là Francisco Rafael Arellano Félix, vừa ra khỏi nhà giam tại Hoa Kỳ vào tháng 3-2008.

Được củng cố bởi bọn đầu gấu mới và sự hỗ trợ ngầm của cảnh sát, băng Los Zetas đang gieo kinh hoàng tại nhiều vùng ở Mexico. Nhiều chủ xí nghiệp, thương buôn, chủ quán rượu, nhà chứa bị bắt cóc nếu không nạp tiền bảo kê hàng tháng cho chúng. Một trong những vùng bị nặng nề nhất là đồng bằng Papaloapan, thuộc bang Veracruz chuyên trồng mía. Lực lượng của Los Zetas khoảng 700 tên, đang mở rộng thế lực sang các bang khác như San Luis Potosi, Jalisco, Sonora, Sinaloa, Durango, Nuevo Leon, Coahuila cũng như tại Tizuana, nơi chúng phải tranh giành lãnh thổ với băng Sinaloa. Hai băng đảng này vừa xâu xé nhau lại vừa liên minh để chống lại chính phủ.

Tháng 10-2007, hai vị Tổng thống G.W. Bush và Felipe Calderon lần đầu tiên nói đến Sáng kiến Merida, một chương trình hợp tác kinh tế và quân sự giữa Hoa Kỳ – Mexico và 9 quốc gia trong vùng với mục tiêu chống ma túy. Kế hoạch này bắt chước theo kế hoạch Colombie (trợ giúp tài chính và quân sự cho Colombie số tiền hơn 4,2 tỉ USD trong khoảng 1999 – 2007), đã gây tranh cãi kịch liệt về chủ quyền quốc gia. Nhiều phản đối nổi lên từ cánh tả sang hữu, kết tội Hoa Kỳ can thiệp vào nội bộ Mexico. Bởi thế, sáng kiến này thật khó nuốt trôi: được Thượng viện Mỹ chấp thuận vào tháng 5-2008, nhưng Mexico bác bỏ. Được viết lại và thông qua Hạ viện Hoa Kỳ, rồi chuyển sang Thượng viện vào ngày 26-6-2008 với kế hoạch trợ giúp 1,6 tỉ USD trong 3 năm. Trong năm đầu tiên, 465 triệu USD được trao cho các quốc gia Trung Mỹ để trợ giúp về thiết bị, kỹ thuật và huấn luyện nhân sự. 15% tiền mặt sẽ được bàn giao cho Bộ ngoại giao Mexico với điều kiện phải “hết sức minh bạch” và nhận lãnh “đầy đủ trách nhiệm” của các lực lượng An ninh Liên bang.

Không bằng lòng cai trị toàn bộ lãnh thổ Mexico, các tập đoàn ma túy còn muốn mở rộng kiểm soát tại 195 thành phố của Hoa Kỳ. Đó là tiết lộ của một bản báo cáo dài 16 trang ghi ngày 11-4-2008 của Trung tâm tình báo quốc gia, phụ trách chống ma túy, trực thuộc Bộ Tư pháp Hoa Kỳ. Bản báo cáo mang tên “Các thành phố Hoa Kỳ nằm trong móng vuốt của các tổ chức buôn lậu Mexico” đã lôi ra ánh sáng 4 tập đoàn ma túy có mặt tại các thành phố này.

Theo cơ quan chống ma túy Liên bang (DEA) và Văn Phòng kiểm soát ma túy quốc gia (ONDCP), trực thuộc tòa Bạch Ốc, dưới quyền giám đốc John Wanters, hơn 80% ma túy tiêu thụ tại Hoa Kỳ do các tập đoàn Mexico cung cấp. Bản báo cáo của Trung tâm tình báo ma túy quốc gia đưa ra một tấm bản đồ Hoa Kỳ, trong đó chỉ rõ 195 thành phố mà bọn tội phạm Mexico đang hoạt động. Một số nơi như Boston thuộc bang Massachusetts có đến 4 tổ chức tội ác hoạt động cùng lúc. Theo Bộ trưởng Tư pháp, nghiên cứu này nhằm làm sáng tỏ mức độ “gặm nhấm” đất nước Hoa Kỳ của các tổ chức tội ác Mexico. Chúng đã trở thành những tập đoàn đa quốc gia và là nguồn cung cấp ma túy chính cho thị trường Bắc Mỹ.

Bản báo cáo còn viết thêm: Các tổ chức này là mối đe dọa lớn nhất cho Hoa Kỳ. Chúng hoạt động tại tất cả các vùng trên lãnh thổ, thống trị thị trường ma túy của mỗi vùng, ngoại trừ phía tây bắc. Các tổ chức buôn ma túy Mexico đang tìm cách mở rộng thế lực về hướng tây bắc bằng cách câu kết với các nhóm tội phạm địa phương để chia chát thị trường.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *